Vergund geacht is geen vrijbrief: RvVb schorst opname feestzaal in vergunningenregister bij UDN

Bij arrest van 20 oktober 2026 met nummer RvVb-2627-0133 schorst de Raad voor Vergunningsbetwistingen bij uiterst dringende noodzakelijkheid een beslissing van het college van burgemeester en schepenen van Geel om een feestzaal in agrarisch gebied als 'vergund geacht' op te nemen in het vergunningenregister. De Raad maakt daarbij duidelijk dat zo'n registratiebeslissing meer is dan een administratieve vaststelling: ze schept rechten, ook voor de functie.

Het college nam op 5 oktober 2026 een deel van een gebouw in herbevestigd agrarisch gebied op als 'vergund geacht': het oorspronkelijke gebouwdeel met café en woning en de grote feestzaal, maar 'zonder het vijfvoudig zadeldak en zonder het daarmee samenhangende latere dakvolume'. Ook de functie horeca/feestzaal werd opgenomen, binnen de functiecategorie 'dancing, restaurant en café’. Latere uitbreidingen, een kleinere feestzaal en de parking werden uitgesloten.

De eigen dienst vergunningen had nochtans negatief geadviseerd. Volgens die dienst was het gebouw na de inwerkingtreding van het gewestplan op 8 oktober 1978 zo ingrijpend verbouwd dat het oorspronkelijke gebouw niet langer herkenbaar was en in feite 'denatureerde'.

Een buur stelde een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in. Eerder had de Raad van State op dezelfde site al twee beslissingen voor een pop-upbar geschorst (RvS 19 juni 2026, nr. 267.104 en RvS 17 augustus 2026, nr. 267.481).

Het college en de uitbater voerden aan dat een opname in het vergunningenregister louter declaratief is: ze legt een bestaande toestand vast en verandert niets op het terrein. Een schorsing zou dus geen nut hebben.

De Raad volgt dat niet. Hij steunt op de memorie van toelichting bij artikel 5.1.3 VCRO:

'De beslissing tot opname of weigering van een constructie waarop een vermoeden van vergunning rust, kan dus wel degelijk 'rechtenscheppend' zijn.'

Dat constitutief karakter geldt volgens de Raad ook voor de functie. Concreet betekent de opname dat de uitbater zich ‘nu wettig - minstens deels - kan beroepen op het feitelijk gebruik van de grote feestzaal in haar huidige vorm'. Gelet op een convenant met de stad dat tot 70 evenementen per jaar toelaat met muziek tot 3 uur 's nachts, en de bevestiging ter zitting dat feesten in de nabije toekomst niet uitgesloten zijn, is de zaak uiterst dringend.

Ook het middel is ernstig, om drie redenen.

Ten eerste ging het college voorbij aan het onderzoek van zijn eigen dienst naar de denaturatie van het gebouw en betrok het niet alle bewijsstukken, zoals een fotoreeks over de evolutie van de gevels. De Raad stelt:

'De verwerende partij kon hieraan niet zomaar voorbijgaan door een eigen creatieve of alternatieve invulling te geven bij de beoordeling van de aanvraag tot opname in het vergunningenregister.'

Het college onderzocht evenmin of een feestzaal zonder dak(volume) nog bruikbaar is. Illegale wijzigingen na de scharnierdatum vallen niet onder het vermoeden van vergunning, maar ook het vergund geacht karakter van de oorspronkelijke constructie vervalt wanneer die zo is gewijzigd dat ze niet langer met de oorspronkelijke constructie kan worden gelijkgesteld.

Ten tweede betrok het college het 'hoofdzakelijk vergund' karakter van het gebouw. Dat begrip hoort volgens de Raad thuis in het vergunningenbeleid, onder meer bij de basisrechten voor zonevreemde constructies, en niet in een registratieprocedure:

'De verwerende partij die het hoofdzakelijk vergund karakter bij een registratieaanvraag betrekt, gaat op het eerste gezicht dan ook haar bevoegdheid te buiten […]'

Ten derde baseerde het college zich op twee aanvragen met een verschillend voorwerp en een verschillende aanvrager, de eigenaar en de exploitant.

In de praktijk wordt een opname in het vergunningenregister vaak als een formaliteit beschouwd. Dit arrest bevestigt o.i. dat het om een rechtenscheppende beslissing gaat, waartegen derden met succes kunnen opkomen, ook bij uiterst dringende noodzakelijkheid. Een gedeeltelijke opname, waarbij latere werken worden 'weggeknipt', ontslaat het bestuur bovendien niet van de vraag of het oorspronkelijke gebouw nog wel bestaat. Een negatief advies van de eigen dienst moet ernstig worden weerlegd.

Vergund geacht is dus geen vrijbrief: wat niet meer bestaat, kan niet worden geregistreerd.

Next
Next

Ook tweedeverblijfstaks in Koksijde houdt geen stand