Gewijzigd Vrijstellingsbesluit, nieuwe mogelijkheden!
Op 6 februari 2026 keurde de Vlaamse Regering definitief een wijzigingsbesluit goed dat enkele gerichte, vaak technische aanpassingen doorvoert aan het Vrijstellingenbesluit. Hierdoor moet in de toekomst voor bepaalde stedenbouwkundige handelingen niet langer een vergunning aangevraagd worden. Deze nieuwe vrijstellingen gelden vanaf 1 maart 2026. Dit leidt tot de noodzakelijke vereenvoudiging en vermindering van administratieve lasten. Om deze wijzigingen te verduidelijken, werd ook een nieuwe Hulpgids (versie 27 februari 2026) gepubliceerd.
Het betrokken besluit van 6 februari 2026 voorziet kort samengevat in wijzigingen aan volgende categorieën van handelingen:
handelingen aan gevels en daken
het aanbrengen van isolatie
binnenverbouwingen
zonnepanelen en zonneboilers
airco’s en warmtepompen
schuilhokken voor weidedieren
bijkomende vrijstellingen voor landbouw
herinrichtingen van terreinen
handelingen op openbaar domein
Zo wordt nu bv. een vrijstelling voorzien voor handelingen aan gevels en daken, zonder de energieprestatie van het gebouw te verslechteren en zonder het fysieke bouwvolume te wijzigen. Daarnaast wordt ook het aanbrengen van isolatie, met inbegrip van de gebruikelijke afwerking ervan, aan de buitenzijde van gevels en daken tot een maximum van 26 centimeter, voor zover de rooilijn niet overschreden is.
Vanaf 1 maart 2026 zijn bv. ook alle binnenverbouwingen vrijgesteld van een omgevingsvergunning.
Belangrijk: de handelingen zijn vaak maar vrijgesteld in de mate de handelingen niet strijdig zijn met vigerende verordeningen. Dit zal mogelijks tot gevolg hebben in de praktijk dat de strijdigheid of conformiteit met algemene stedenbouwkundige verordeningen in het bijzonder een strijdpunt zal vormen om te oordelen over het al dan niet vergunningsplichtige karakter.
Volgende zaken worden ook, mits naleving van bepaalde voorwaarden, vrijgesteld vanaf 1 maart 2026:
Technische constructies van algemeen belang van 30 m³ op privaat terrein en 60 m³ op openbaar domein
Plaatsen van IBA’s met een zuiveringscapaciteit tot en met 100 inwonerequivalenten en een maximale oppervlakte van 250m²
Uitbouw van glasvezelnetwerken
Aanleg van een wadi met een diepte van minder dan 70 centimeter
Aanbrengen van maximaal één overwelving of inbuizing van een baangracht per goed
Optrekken van installaties van militair strategisch belang, door of in opdracht van de militaire overheid, gericht op de verdediging van belangrijke infrastructuur
Plaatsing van jachtkansels
Plaatsing van vogelkijkhutten
Gevangenissen en andere gesloten inrichtingen:
o Plaatsen van afsluitingen, modulaire units en bijhorende verhardingen binnen bestaande inrichtingen
o Tijdelijke inrichtingen (afsluitingen, modulaire units en bijhorende verhardingen) voorzien in militaire domeinen
o Plaatsen van drijvende inrichtingen, geïmmobiliseerd aan wal